یکی از یادداشت هایم حین مطالعه

داشتم کتاب اقتصاد برای همه آیت الله العظمی سید محمد شیرازی رو که از کتابخانه دانشکده به عاریت گرفته بودم میخوندم. که سر مبحثی که بنظرم اختلاف داشتم با نویسنده شروع کردم به نوشتن… اصولا در مباحث؛ بخصوص مباحت اسلامی اینطوریم… راحت از کنار قضیه رد نمیشم… یعنی خودم اینطور فکر میکنم.

یادداشت زیر هم نوشته ای بی سر و ته و شاید حق به جانب از خودم طی مطالعه این کتاب هست که میخوام اینجا بنویسمش(البته توجه دارید که چون یادداشت نوشته خودم هست ممکن هست در تایپش هر دخل و تصرف یا حتی سانسوری در آن بکنم!):

آیا می توان برداشت زیاد نفت را ضرر رساندن به نسل های آتی در نظر گرفت و طبق قاعده لاضرر تحریم کرد؟

در کتاب اقتصاد برای همه آیت الله سید محمد شیرازی نفت را از محصولات ذخیره ای دانسته؛ و این چنین حکم کرده که:«… اگر به مقادیر غیر معقولی استخراج شود، تمام خواهد شد، و با این کار به نسلهای آینده زیان خواهد رسید، که از نظر شرعی جایز نیست، چون دلیل(لا ضرر) همانطوریکه شامل زیان رسانی به نسل معاصر است، شامل نسلهای آینده هم می شود.»

اشکالی که به این استدلال مطرح می کنم اینست که استفاده غیر معقول چیست؟ محصولاتی مانند نفت عمری دارند و ممکن است طی صد سال و دویست سال آینده تکنولوژی پیشرفت کند و نیاز به نفت بسیار کمتر شود؛ تقاضای نفت کمتر شود و آنموقع آیندگان حسرت این را بخورند که چرا پدران ما در آن روزگار که نفت ارزش بیشتری داشت آن را نفروختند تا هم اکنون متحمل این ضرر نشویم؟ نگاه استدلال آقای شیرازی بنظرم ماهیتا درست ولی بدبینانه است. از آنجا که محصولاتی مانند نفت عمر محدود دارند و به مرور زمان هم کمیاب تر می شوند و هم جایگزین بیشتری برای آنان پیدا می شود؛ می توان گفت که نگهداری نفت و دست نزدن به ذخایر نفتی غیر معقول بنظر می رسد. خاصه در کشور ما که بسیاری از منابع نفتی مشترک با همسایه ها هست و عدم استفاده ما از این منابع عملا تقدیم دو دستی ثروت ملت و آیندگان به همسایگانمان است. بهتر است حال که این منابع عمر بسیار محدودی دارند و امکان اینکه تا ابد آنها را نگهداری کنیم نیست و اگر هم باشد چندان معقول بنظر نمی رسد، پس سعی داشته باشیم تا منافع ناشی از استخراج و فروش این منابع را طوری خرج کنیم که علاوه بر نسل حاضر نسل های آتی کشور نیز از آن بهره مند شوند.

مشکلاتی که اکثر کشورهای نفتخیز با آن دست و نجه نرم می کنند شامل بیکاری، وجود تجمل گرایی و سرازیر شدن پول کشور به سمت کالاهای مصرفی، کاهش بهره وری در این کشورها؛ رانت خواری و … است.

یکی از کشورهای نفتی که نسبتا از این مشکلات به دور مانده است کشور نروژ است. در نروژ صندوقی وجود دارد که عواید حاصله از نفت در آن ذخیره شده و به مصارف زیربنایی و اساسی کشور می رسد. در ایران نیز قرار شد صندوقی با همین کارکرد شروع به کار کند به اسم صندوق توسعه ملی؛ لکن این صندوق، قلکی شد که دولت هنگام احساس نیاز آن را تبدیل به خزانه خود کرده و ثروت های هنگفت سالهای اخیر که منتج از افزایش قیمت نفت در این سالها بود را به هدر داد…

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: